Stilstand

Voor geestelijk leven blijft gelden: stilstand is achteruitgang, zelfs al blijf je in enthousiasme stilstaan.

Het leven voltrekt zich in dit ogenblik

Het ' sacrament van het ogenblik' is het vermogen wakker te zijn in alles wat je doet. Daarom neemt de aandacht in alle spirituele scholen een belangrijke plaats in. Bewust lopen, lichaamsoefeningen als yoga, qigong, taichi, de draaibewegingen van de soefi's, gebedshoudingen en - gebaren verankeren het bewustzijn in het hier en nu. Wanneer we daarin helemaal aanwezig zijn, leiden ze tot de ervaring van ons ware wezen.

Steeds opnieuw ervaren mensen dat ze een diepe eenheidservaring opdeden bij het joggen of andere sportdisciplines. Wanneer de mens helemaal één wordt met de beweging, wanneer tijd en doel niet meer aanwezig zijn, opent het bewustzijn zich.

De bron van het leven borrelt in alles op. Ze stroomt onophoudelijk in het huidige ogenblik. Wij zijn een korte tijd in deze gestalte voor het 'banket van God ' uitgenodigd: een paar decennia, een paar jaar, misschien ook maar een paar dagen. Uiteindelijk maakt dit geen verschil. Een kind dat al spoedig na zijn geboorte sterft, heeft zijn opgave op aarde net zo goed vervuld als een stervende tachtigjarige.

Het is niet de duur van het leven waarin de betekenis schuilt. De goddelijke oergrond rekent niet in jaren. In dit ogenblik voltrekt het leven zich en gaat het in vervulling. Het enige belangrijke is het hier en nu en niet wat later komt.

Stop, waar ga je naar toe?

De hemel is in jou. Zoek je God elders, dan loop je hem voortdurend mis. In zen heet het: 'In een enkel bewustzijnsmoment overzien we alle oneindig lange tijdruimten. Er is niet anders dan het naakte nu. Doorzien we in het nu dit enkele bewustzijnsmoment, dan doorzien we de waarnemer zelf.' 

Voor de 'oergond God' bestaat alleen het tijdloze nu. Het diepste in ons is ongeboren en onverwoestbaar. Vanuit dit besef sprak Martin Luther zijn beroemde woorden: 'Wanneer ik zou weten dat ik morgen zou sterven, zou ik vandaag nog een appelboom planten.' En Socrates antwoordde zijn leerlingen, toen die hem op de avond voor zijn dood vroegen: 'Waarom leer je nog lyraspelen nu je morgen toch moet sterven?, met de woorden: 'Om lyra te kunnen spelen voor ik dood ga.' Het vereist moed en vertrouwen in de vrije lucht van het nu te leven.

Het land van nooit meer terugkeren

Nooit meer: wat betekent dat eigenlijk;  niet zolang een ik, tenminste bij benadering, nog zijn toestand en vorm heeft behouden en nog zichzelf is.

Een terugkeer na 10, 20, 30 jaar is niet meer de terugkeer van het ik, dat, toen het vertrok, verwachtte na een half, hoogstens anderhalf jaar te kunnen terug keren, en dat meende na dit intermezzo het leven weer te kunnen oppakken waar het was afgebroken. Voor zo'n ik is het 'nooit meer terug', die 10, 20 30 jaren zijn geen intermezzo, ze zijn het leven zelf.

Tijdverdrijf

Ze gingen voorbij als een droom- die jaren- zoals voor de levende het leven wegglijdt in verlangen en tot stand brengen, in verwachting en teleurstelling en vervulling, een leven dat zich aaneenrijgt uit dagen die niet worden geteld en die allemaal het hunne bijdragen: dagen die in wachten en streven, in geduld en ongeduld ieder apart worden geleefd  en tot grotere eenheden versmelten tot maanden, jaren en episoden, die aan het einde allemaal zijn als één dag.

Er bestaat geen overeenstemming over wat de tijd beter en sneller verdrijft: eenvormigheid of regelmatige afwisseling; tijdverdrijf in beide gevallen. Het leven streeft eigenlijk naar de dood, terwijl het denkt op weg te zijn naar doelen en keerpunten van het leven.

Tijdruimten

Ook al is onze tijd gestructureerd en in tijdruimten ingedeeld, toch is hij als onze  tijd ook eenvormig, verglijdend onder de steeds gelijkblijvende condities van ons ik, waar het om gaat bij tijdverdrijf en levensvervulling; twee factoren zijn steeds tegelijk werkzaam: eenvormigheid en structuur.

Indelen van de tijd is willekeur, en niet veel anders dan lijnen trekken in het water. Terwijl we daar mee bezig zijn, wordt alles alweer  de uitgestrekte eenheid die het was.

Verleden, heden en toekomst

Vreselijk is het verleden en machtig het heden, want dat is zichtbaar voor de ogen.
Maar het grootst en heiligst is ongetwijfeld de toekomst, en die troost het bedrukte hart van hen aan wie ze beloofd is.

Ze gaan gewoon voorbij de tijden

Een jaar is rijk aan gebeurtenissen. Een web van draden van denken, voelen, doen en gebeuren. Het is niet onder woorden te brengen hoe de mensen de tijd, blij of aarzelend, ondergaan.Ze moeten wel en dat doet alle verschillen teniet.

Een half uur echt en puur wachten kan afgrijselijker zijn en een ergere beproeving van het geduld dan een wachttijd die in levensjaren verpakt zit. Op iets wachten dat nabij is, prikkelt ons geduld juist krachtens die nabijheid veel scherper en directer dan het verafgelegene, het verandert ons geduld in ongeduld dat zenuwen en spieren verrekt en maakt ons tot zieken die letterlijk niet weten waar ze met hun ledematen heen moeten, terwijl een wachten op lange termijn ons met rust laat en ons niet alleen toestaat, maar zelfs dwingt nog aan iets anders te denken en iets anders te doen, want we moeten leven.

Dit is de mildheid van het wachten op lange termijn; onze ziel en de natuur bieden troost en een uitweg.

Ondertussen

Als wachten de grondtoon van je leven is wat doe je dan?

Je overdenkt je leven.

En brengt alleen al door je aanwezigheid situaties tot leven, zet ze  in beweging met onvermoede vaart, situaties die schijnbaar voorbestemd zijn maar zich voort sleepten.

En wachten op jou..

Speelruimte in de tijd

Ik dwaal 'snachts en treur om de tijd die voorbijgaat en niet voorbijgaat, want ik voel zo duidelijk dat ik vruchtbaar zal zijn.

Jij en ik wachten niet in leegte en onzekerheid, maar kennen ons uur en ons uur kent ons. Misschien is het nog niet zo slecht dat er nog enige speelruimte is tussen die tijd en onze tijd.

Ondertussen zijn we wel vruchtbaar.

Omlooptijd

De maan meet in steeds gelijke wisseling van zijn standen de tijd.

De sterren lichten op in vaste constellaties.

De zon komt op en gaat weer onder, een dag voorbij.

Het is afwisselend ochtend, middag en avond

'Je zult niet vrezen voor het schrikbeeld in de nacht, voor een pijl die vliegt overdag, voor de pest die rondgaat in het donker, voor de demon die verwoest in de middag.'

In ons leven met God is het ook afwisselend ochtend, middag en avond. Er zijn perioden van nieuw leven, van een nieuw begin. Maar die energie van de ochtendneemt af en maakt plaats voor de energie van de middag. De momenten dat je kwetsbaar bent. Waarop je je gaat afvragen of je het wel zo goed gezien hebt, of dat nieuwe begin wel echt is, of je je niet op een dwaalspoor begeeft, of je niet terug moet naar  daar waar je vandaan kwam, lekker veilig en vertrouwd en je wist tenminste waar je aan toe was.

Er volgt een periode van aanvechting, van beproeving. Neem de sten waar en ga verder op je weg, laat je niet afleiden.

De tijd heiligen

Heiligen  wil zeggen het menselijk handelen op een hoger plan brengen.
Dit kan door het gebed.
Want bidden is de toevoeging aan tijd en handeling van een eeuwige, goddelijke dimensie.
Echt gebed is een waarachtig 'kopen van de tijd' (Ef 5:16) want het transformeert de dode tijd in een eeuwig, goddelijk werk.
De toegang tot echt gebed gaat dan ook noodzakelijkerwijs vergezeld van het zich losmaken van de menselijke en materiële waardering van de tijd.
De beweging van het horloge moet plaats maken voor de beweging van de geest.